Hantavirus: Geschiedenis en de Uitbraak van 2026

Van een Koreaanse rivier tot een cruiseschip in de Zuid-Atlantische Oceaan. Bijgewerkt mei 2026.

Oorsprong van de Naam

Hantavirus ontleent zijn naam aan de Hantan-rivier in Zuid-Korea, waar viroloog Ho Wang Lee en collega's in 1976 voor het eerst het pathogeen isoleerden dat verantwoordelijk is voor de Koreaanse hemorragische koorts. De ziekte trof al decennialang soldaten en burgers in de regio, met een opvallend cluster tijdens de Koreaanse Oorlog in de vroege jaren 1950, toen duizenden VN-troepen ziek werden met ernstig nierfalen en hemorragische symptomen. De oorzaak was meer dan twintig jaar onbekend gebleven.

Vervolgonderzoek onthulde dat hantavirussen veel verder verspreid waren dan alleen het Koreaanse schiereiland. Verwante virussen werden gevonden in Azië en Europa, allemaal met dezelfde fundamentele biologie: gedragen door knaagdieren, uitgescheiden in hun urine en uitwerpselen, en in staat mensen te infecteren die in contact komen met besmet materiaal.

Ontdekking in Amerika

In mei 1993 stierf een jonge Navajo-atleet in de Four Corners-regio in het zuidwesten van de VS aan acute respiratoire insufficiëntie, kort na zijn verloofde, die kort daarvoor aan dezelfde oorzaak was gestorven. Gezondheidsautoriteiten in New Mexico begonnen te onderzoeken wat leek op een cluster van plotselinge, onverklaarbare sterfgevallen onder eerder gezonde jonge volwassenen. Het CDC, samen met gezondheidsambtenaren van de Navajo-natie, identificeerde een voorheen onbekend hantavirus als de oorzaak. De stam werd uiteindelijk Sin Nombre-virus genoemd, en de ziekte die het veroorzaakt, het Hantavirus Pulmonair Syndroom (HPS), werd voor het eerst formeel beschreven.

De Four Corners-uitbraak werd uiteindelijk herleid tot een populatieexplosie van hertmuizen, veroorzaakt door ongewoon zware regenval. Het doodde meer dan de helft van de geïnfecteerden en toonde aan dat hantavirussen een verwoestende nieuwe luchtwegziekte konden veroorzaken.

Het Andes-Virus en Zuid-Amerika

In 1995 documenteerden onderzoekers in Argentinië en Chili een nieuwe hantavirusstam die circuleerde in de Andesregio. Deze stam, het Andes-virus, had het vermogen HPS te veroorzaken, maar bezat een aanvullende en alarmerende eigenschap: het was het enige hantavirus ooit gevonden dat in staat is direct tussen mensen te verspreiden. De mens-op-mens-overdracht, gedocumenteerd in clusters onder nauwe huiselijke contacten en zorgverleners, onderscheidde het Andes-virus van elke andere bekende stam van de familie.

Tot 2026 was elke geregistreerde uitbraak geografisch beperkt gebleven tot Zuid-Amerika.

De MV Hondius-uitbraak (2026)

De MV Hondius is een Nederlands expeditiecruiseschip geëxploiteerd door Oceanwide Expeditions. Op 1 april 2026 vertrok het uit Ushuaia, Argentinië, met meer dan 150 passagiers en bemanningsleden uit 23 nationaliteiten op een reis naar Antarctica en de Zuid-Atlantische Oceaan. De eerste passagier die ernstig ziek werd, verslechterde tijdens een vlucht van Sint-Helena naar Johannesburg, Zuid-Afrika, op 25 april en stierf bij aankomst in het ziekenhuis. Laboratoriumtests bevestigden vervolgens een Andes-hantavirusinfectie.

Op 8 mei 2026 had de WHO zes bevestigde gevallen en twee aanvullende waarschijnlijke gevallen in meerdere landen gemeld, waarmee het de grootste gedocumenteerde multinationale hantaviruscluster in de geschiedenis vertegenwoordigt. Het schip werd omgeleid naar Tenerife op de Spaanse Canarische Eilanden, en de directeur-generaal van de WHO reisde persoonlijk naar Tenerife om de respons te coördineren.

Tijdlijn